واتراستاپ ها

بطور معمول، برای ساخت یک سازه بتنی، اجزاء سازه در یک بازه زمانی و به مانند یک پازل ساخته می شوند. این مسئله به این دلیل که امکان بتن ریزی یکپارچه در بسیاری از سازه ها وجود ندارد ناگزیر است، ولذا بخش های مختلف یک سازه به ترتیب معینی ساخته شده و سپس بخش بعدی بتن ریزی انجام می شود. عدم یکپارچه بودن در بتن ریزی باعث ایجاد درزهائی بین دو بخش بتنی مجاور می شود که به درز اجرائی معروف است که در این بخش واکنشهای شیمیائی مؤثری بین سطوح مجاور برقرار نمی شود و به درز سرد هم معروفند. این درز که در امتداد سطح تماس دو بلوک بتنی ایجاد می شود تراکم بسیار کمی داشته، بطوریکه جریان آب به راحتی می تواند از آن عبور کند و از یک طرف سازه به سمت دیگر برسد.

علاوه بر درزهای اجرائی که ناشی از عدم توانائی در بتن ریزی یکپارچه شکل می گیرد، فواصل و درزهائی به صورت مصنوعی در بتن با اهداف معینی طراحی می شوند. مهمترین هدف این فواصل که معمولا به چند سانتیمتر می رسند، ایجاد فضائی جهت حرکت بین مقاطع بتنی است که به درزهای حرکتی، انقباضی و یا انبساطی مشهورند. جریان آب از بین این درزها کاملا آزاد می باشد و چنانچه در معرض حرکت آب یا هر سیالی قرار گیرند، آن سیال به سمت دیگر سازه منتقل می شود.

مسدود سازی درزهای بتنی، خصوصا در سازه هائی که در معرض فشار و یا جریان آب قرار می گیرند بسیار حائز اهمیت می باشند. استخرها، مخازن آب و فاضلاب، کانالهای آّب و فاضلاب، سدها، تونلها، سازه های ساخته شده در سطوح منفی و دیگر سازه های بتنی که دارای درز بوده و در معرض آب یا دیگر سیالات هستند باید به شیوه مطمئنی در برابر عبور آب مسدود سازی شوند.

استفاده از نوارهای پلیمری واتراستاپ دهه ها است که در صنعت بتن رایج هستند. این محصولات که عمدتا از جنس پی وی سی می باشند دارای خاصیت ارتجاعی لازم بوده که بتوان به راحتی آنرا در فضاهای مورد نظر جاسازی کرد. پهنای آنها معمولا از 15 سانتیمتر تا 50 سانتیمتر متغیر می باشند و بسته به میزان فشار هیدرولیکی وارد شده بر درز، سایز آنها انتخاب می شوند. ضخامت واتراستاپها نیز در محدود 2 تا10 میلیمتر می باشند. هرچه فشار هیدرولیکی افزایش می یابد، واتراستاپ پهن تر و ضخیم تر استفاده می شود. سطح این نوارها حاوی شیارهائی می باشند که به منظور درگیری حداکثری در بتن، و همچنین افزایش مسیر حرکتی آب در سطح آنها طراحی شده اند. بخش میانی واتراستاپ باید کاملا صاف باشد تا در اثر اصطکاک ناشی از حرکات احتمالی بتن، پاره نشوند. جهت آب بندی درزهای اجرائی از واتراستاپهای تخت که بخش میانی صاف می باشد استفاده می شود و برای درزهای حرکتی از واتراستاپ حفره دار استفاده می شود که در مرکز نوار به شکل یک لوله توخالی بوده و در امتداد نوار واتراستاپ حضور دارد. این حفره دقیقا طوری باید در بتن مستقر شود که پس از اتمام بتن ریزی، در وسط درز حرکتی حضور داشته باشد.

فرآیند تولید آنها اکستروژن می باشد و معمولا در طولهای 25 متری و یا کمتر بسته بندی و عرضه می شوند. رنگ واتراستاپ باید به گونه ای باشد تا حتی الامکان سلامت کیفی واتراستاپ را نشان دهد و همچنین عامل هشدار در محل پروژه باشد که در اثر تصادم با آن باعث پارگی نشود.

این نوارها به شکلی در مقطع درز مستقر می شوند تا به شکل یک مانع در برابر عبور آب عمل نمایند. استقرار واتراستاپ به گونه ای است که در دو سازه بتنی دفن شود و این عمل در زمانی صورت می پذیرد که بتن ریزی انجام می پذیرد. در مرحله قالب بندی بتن و همزمان با آرماتوربندی، نوارهای واتراستاپ به دقت درون حفرات مستقر می شوند و به گونه ای مهار می شوند تا نصف پهنای واتراستاپ در بتن اول و نصف دیگر در سازه مجاور قرار گیرد. پس از بتن ریزی سازه اولیه، نصف واتراستاپ داخل بتن اول مدفون می شود و در مرحله دوم که سازه کناری بتن ریزی می شود، کل واتراستاپ در بتن دفن می شود و به این شکل درزها کاملا با واتراستاپ آب بندی و درزبندی می شوند.